De gemeente heeft gesproken met mensen en organisaties die betrokken zijn bij horeca in het buitengebied. Dit waren gemeentelijke medewerkers van handhaving, vergunningverlening, ruimtelijke ordening, cultuur en erfgoed. Ook spraken we met Koninklijke Horeca Nederland (KHN), de Soester Zakenkring en Vereniging Vrij Polderland.
Horeca-aanbod en behoefte aan uitbreiding
Afgelopen jaren is er weinig initiatief geweest voor nieuwe horeca. Vergunningverlening geeft aan dat er in zes jaar tijd maar twee aanvragen behandeld zijn.
KHN vindt dat er nu genoeg horeca in het buitengebied is. Zij zien weinig vraag naar extra horeca. Ook wijzen zij op leegstand en financiële druk in de sector. Volgens hen is het beter om bestaande bedrijven sterker te maken.
Vrij Polderland ziet ook geen noodzaak voor extra horeca in de polder. Zij wijzen op horeca in dorpen en plaatsen in de buurt. Ook maken zij zich zorgen over meer verkeer en schade aan de natuur. Vooral bij grote locaties of horeca in de avond.
Wel zien zij mogelijkheden voor kleine horeca overdag, bijvoorbeeld op bestaande erven of tijdelijk in de zomer, zoals een foodtruck. Voorwaarde is wel dat dit niet zorgt voor extra parkeerdruk of aantasting van het open landschap.
Ook handhaving wijst op leegstaande panden in het buitengebied. Zij vragen zich af waarom uitbreiding nodig is als bestaande plekken niet worden gebruikt.
Huidige beleid niet altijd logisch
De indeling van gebieden met een kaart wordt door meerdere partijen als een goed begin gezien. Het geeft overzicht en laat zien waar meer of minder mogelijk is.
Wel vinden veel gesprekspartners dat per gebied duidelijker moet worden aangegeven wat wel en niet mag. Nu staan er soms alleen aandachtspunten, zonder heldere regels.
Ook de huidige categorie-indeling van horeca wordt vaak niet logisch of duidelijk gevonden. Genoemde punten zijn:
- Het verschil tussen categorie A en B is niet duidelijk.
- Zaalverhuur als aparte categorie zorgt voor verwarring.
- De indeling past niet goed bij het omgevingsplan.
- Het systeem is lastig uit te leggen aan ondernemers.
Toepasbaarheid en juridische uitwerking
Vooral vergunningverlening en handhaving hebben kritiek op hoe bruikbaar het beleid is. Volgens hen:
- staat er niets over bestaande horeca bij een nieuwe eigenaar of exploitant;
- gebruikt het beleid andere categorieën dan het omgevingsplan;
- sluiten openingstijden niet altijd goed aan op andere regels, zoals toegang tot natuurgebieden;
- zijn sommige begrippen niet duidelijk genoeg;
- biedt het beleid weinig steun voor handhaving.
Handhaving zegt dat het beleid weinig aandacht heeft voor activiteiten met veel impact, zoals feesten, partijen, bedrijfsuitjes, geluid en alcoholverstrekking. Daardoor is het lastig om hierop te handelen.
Vergunningverlening wil graag een beleid dat duidelijk maakt wanneer een vergunning wel of niet wordt gegeven. Ook moet duidelijk zijn welke extra voorwaarden kunnen gelden.
Balans tussen horeca, natuur en ruimtelijke kwaliteit
Alle gesprekspartners vinden natuur en landschap belangrijk in het buitengebied. Vrij Polderland legt vooral nadruk op:
- behoud van openheid;
- bescherming van planten en dieren;
- minder autoverkeer;
- geen avondhoreca in de polder.
Handhaving en vergunningverlening wijzen op de gevolgen van drukke activiteiten, zoals evenementen, feesten en partijen. Ook speelt mee dat sommige tijden van het jaar extra kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld het broedseizoen.
De beleidsadviseur cultuur en erfgoed zegt dat het beleid nu vooral kijkt naar natuur. Er is minder aandacht voor cultuurhistorie. Volgens haar kan horeca ook bijdragen aan de waarde van cultuur en erfgoed.
Zij pleit voor een brede aanpak. Als je kijkt naar natuur, verkeer, recreatie, toerisme en cultuur samen, ontstaan soms meer mogelijkheden. Een plan dat op het ene punt aanpassing vraagt, kan op een ander punt juist iets toevoegen.
Belangrijkste uitkomsten
Uit de gesprekken komen deze belangrijke punten naar voren:
- Extra horeca is geen brede wens. Veel partijen zien daar weinig noodzaak voor.
- De categorie-indeling moet opnieuw worden bekeken. Deze is nu onduidelijk en sluit niet goed aan op het omgevingsplan.
- Het beleid geeft te weinig steun voor vergunningverlening en handhaving.
- Ondernemers vinden gelijke regels en goede handhaving erg belangrijk.